Iedereen hoopt het te voorkomen, maar elke koi kan ziek
worden of het slachtoffer worden van bijvoorbeeld parasieten. Zelfs een kleine
verwonding kan fataal zijn voor uw koi. Het niet op tijd waarnemen van een
ziekte bij één koi, kan vreselijke gevolgen hebben voor uw hele koi collectie.
Een hoop dingen kunnen voorkomen worden door bijv. de juiste voeding, voldoende
filtering van het water en het in stand houden van de waterwaarden. Toch kan het
gebeuren dat uw koi wordt getroffen door ziekte. Dan is het noodzaak dit zo snel
en goed mogelijk te verhelpen.
Hieronder volgt een opsomming van de meest voorkomende aandoeningen bij koi
en vijvervissen in het algemeen. Aarzel bij twijfeling niet om advies bij een
ervaren dierenarts te vragen. Bij voorkeur een arts met koi-ervaring.
Klik met linkermuisknop op een van onderstaande items:
Parasieten TOP
▲ Parasieten zijn organismen die op of in andere organismen leven en daarvan
profiteren, meestal doordat de parasieten eten van de gastheer. Parasieten zijn
meestal schadelijk. Eén soort, de zogenaamde 'protozoa', zijn eencellige
organismen. Hier volgt een uitleg.
Protozoa-parasieten Deze organismen zijn kleiner dan 1 mm. Ze kunnen nog net met het blote oog
worden gezien. Er zijn diverse soorten. Meestal leven ze in vochtige omgevingen.
Ze leven van opgeloste voedingsstoffen of kleine deeltjes, waaronder bacteriën.
Ze vermenigvuldigen zich zeer snel. Gewoonlijk zitten ze op of in de vissen,
maar ze kunnen zich gemakkelijk onder de andere koi verspreiden. Van de
verschillende protozoa zijn er enkele die vissoort gebonden zijn. Hieronder
staan een aantal symptomen veroorzaakt door protozoa.
vorticella
Slijmerige huid TOP
▲ Het kan zijn dat de koi last heeft van een grijswitte film van overdadig slijm
op het lichaam. Dit kan een reactie zijn op voornamelijk de Ichthyobodo,
Trichodina of Chilodonella:
Ichthyobodo Deze protozoa parasiet lijkt op een boon en beweegt zich voort met lange
zweepachtige draden. De parasiet zit op het lichaam en de kieuwen van de vis en
voedt zich met huidcellen. De koi gaat zich langs voorwerpen schuren en springt
regelmatig uit het water. Later gaan de koi steeds minder eten en worden ze
lusteloos. De ichthyobodo leven tussen de 2 en 29 graden Celcius. Ze zijn vooral
aktief in het voorjaar wanneer de koi nog herstellende is van de winter. Omdat
de parasiet de plaats aantast waar de schubben in de huid vastzitten, is het
moeilijk voor de koi om er van af te komen. Een bijkomend probleem is de
aantasting door infecties van bacteriën en schimmels.
Trichodina Deze eencellige schotelvormige parasiet heeft een duidelijke ring van kleine
haartjes die voor de beweging zorgen. Deze parasiet is herkenbaar door de grijze
film die over het lichaam heen ligt. Deze overdadige slijmproduktie verergert de
situatie alleen maar. Ook hierbij kunnen bacteriële infecties ontstaan. tevens
kunnen ze de kieuwen en kieuwplaatjes aantasten waardoor ook weer een bacteriële
infectie ontstaat. Symptomen bij de koi zijn het schuren aan voorwerpen en het
springen uit het water. Ook deze aantasting zorgt ervoor dat de koiminder eet en
vlak onder de waterspiegel gaat zwemmen, vlak bij de doorluchting van het water
bijvoorbeeld bij een waterval. Hij gaat naar lucht happen en overleeft het dan
ook vaak niet, zelfs niet bij behandeling.
Trichodina (filmpje)
ChilodonellaTOP
▲ Deze protozoa lijkt op een kleine kruisbes. Hij komt voor op de vinnen, het
lichaam en de kieuwen en leeft van huidcellen. Ook deze parasiet is voornamelijk
in het voorjaar aktief en kan zich dan zeer snel vermenigvuldigen. Gevolgen zijn
o.a. de grijs witte film over het lichaam. Daarna gaat de koi zich langs
allerlei voorwerpen schuren en zal hij regelmatig uit het water springen. In een
later stadium zal de koi lusteloos worden en uiteindelijk sterven als u
niet op tijd tot behandeling overgaat.
Chilodonella (filmpje)
Voor al deze vormen van Protozoa geldt dat het vooral zwakke en ziek vissen
treft. Behandeling is moeilijk, maar uiteindelijk meestal wel doeltreffend.
Witte stip Iedere koi of visliefhebber heeft waarschijnlijk wel eens één of meerdere vissen
met witte stip gehad. Witte stip kan zich snel verspreiden onder de vissen. De
witte stipjes op de huid, vinnen en kieuwen zijn rijp bij een grootte van
ongeveer 1mm. Ze breken hierbij dan door de huid en vallen eraf. Binnen een paar
uur nestelen ze zich in de vijver en vormen een kiemcel. Ze vermenigvuldigen
zich vervolgens, waardoor meer dan duizend kleine infectiehaardjes worden
gevormd. Wanneer deze zwermsporen uit de kiemcel breken, moeten ze binnen 24 uur
een gastheer vinden om te overleven.
In eerste instantie gaan de vissen zich langs voorwerpen schuren en proberen ze
tegen de watertoevoer te zwemmen. Later gaan de koi minder eten en worden ze
passief. tevens verliezen ze hun felle kleuren. Uiteindelijk zullen ze de ziekte
niet overleven. Een voordeel bij deze ziekte is dat hij makkelijk te signaleren
is bij de vis en dus op tijd te behandelen is. Er zijn voldoende middelen
verkrijgbaar tegen deze ziekte.
KnobbeltjesziekteTOP
▲ Ook wel Myxobolus genoemd. De vis wordt van binnenuit geinfecteert. Koi die hier
aan lijden, verliezen gewicht en worden passief, met symptomen die sterk lijken
op de symptomen van de bacterie die tuberculose veroorzaakt. Als een vis eenmaal
besmet is, is hij niet meer te redden. Wanneer u deze ziekte ontdekt, kunt u het
beste de vis onmiddelijk uit de vijver halen en afmaken voordat hij meerdere
vissen besmet.
Parasitaire schaaldieren Dit is een algemene term voor ongewervelden met verbonden ledematen. Hieronder
vallen bijvoorbeeld de krabben en watervlooien. De meeste zijn niet schadelijk
voor de vissen. Hieronder staan er enkele die wel schadelijk zijn voor koi.:
Ankerworm Dit is één van de meest beruchte parasitaire schaaldieren. De pas uitgekomen
ankerworm is ovaal en zwemt vrij in het water rond. Na verloop van tijd heeft de
ankerworm een gastheer nodig en nestelt zich op de kieuwen van de vis. De
volwassen ankerwormen paren en verlaten dan de gastheer. De vrouwtjes verlaten
de kieuwen en nestelen zich op het lichaam van de vis, waar ze blijven groeien.
Ze veranderen van schaalvormig naar wormig en kruipen diep onder de huid en
weefsel. Ze houden zich goed vast d.m.v. ankervormige uitsteeksels. De ankerworm
is dan duidelijk zichtbaar. Ze kunnen wel 20mm lang worden. Ze scheiden
verteringssappen af waardoor ze verteerd lichaamsweefsel kunnen opnemen. Door
deze voedingsstoffen kunnen ze eitjes leggen. Deze zijn zichtbaar als een
tweetal witte eierzakken die zich aan het uiteinde van het vrouwtje bevinden. De
eitjes komen in het water en de cyclus begint opnieuw.
Effectief is het gebruik
van een organofosforinsekticide zoals metriphonaat voor het elimineren van de
vrijzwemmende larven en de volwassen, aangehechte Lernaea kunnen met de hand
worden verwijderd. Voeg een passende dosis van het middel toe aan het water van
de vijver of aquarium. Haal elke aangetaste vis afzonderlijk uit het water voor
een behandeling. Met behulp van een pincet worden de Lernaea snel en toch
zorgvuldig verwijderd. Plaats het pincet zo dicht mogelijk bij de
aanhechtingsplaats en trek de ankerworm eruit. Dep daarna de desbetreffende plek
en omgeving met mercurochroom of gelijkwaardig antiseptisch middel. Na een week
of twee zal een herhaling van deze behandeling nodig zijn. Houd de vis gedurende
de behandeling in een zachte, vochtige doek, in bedwang en zorg dat de vis voor
elke behandeling slechts enkele minuten uit het water hoeft.
Karperluis en kieuwwormen De karperluis kan 10mm lang worden en heeft een duidelijke ronde vorm met twee
schotelvormige zuignappen die aan de onderkant uitsteken. Met deze zuignappen
kan de karperluis zich vastzetten aan de vis. Het zijn uitstekende zwemmers. Als
ze op één of andere manier van de vis afvallen, zwemmen ze net zo lang door tot
er een nieuwe vis voorbij komt.
Tussen de zuignappen zitten naaldvormige delen waarmee hij de koi kan doorboren.
Klieren produceren een gif dat door de naalden heenstroomt en in de vis terrecht
komt. Dit worden dan opvallende rode plekken op de huid waar de vis veel last
van heeft. De koi gaat zich schuren en uit het water springen. Soms worden ze
dunner door de aanwezigheid van de karperluis. Het nalaten van behandeling kan
leiden tot groeiachterstand. Tevens ontstaan vaak secundaire infecties van
bacteriën of schimmels. Bij aantasting van de kieuwen kan ademnood ontstaan.
Kieuwwormen hebben duidelijke wormachtige witte eierzakken en
zijn de vrouwtjes van een bepaalde parasitaire schaaldierensoort, nl. de
Ergasilus. De mannetjes zijn niet parasitair. De vrouwtjes komen op de vinnen,
kieuwen en het lichaam voor. De kieuwwormen komen, zoals de naam al doet
vermoeden vooral op de kieuwen voor. Ze houden zich d.m.v. haakvormige
uitsteeksels vast aan de kieuwplaatjes en eten daar het weefsel van. Dit kan
zware verwondingen veroorzaken, met als bijkomend nadeel bacteriële infecties.
Gelukkig komt deze parasiet niet veel voor bij koi.
Insectenplagen Veel mensen vergeten vaak een bepaalde groep dieren die schadelijk kunnen zijn
voor hun koi, de insecten. Een voorbeeld is de libelle. Deze legt zijn eitjes
onder water, waarna de larven de vissen kunnen aantasten. Ze zijn namelijk
vraatzuchtig en kunnen zelfs vissen tot 3 cm vangen en opeten. Dit doen ze
d.m.v. tangvormige kaken.
Een andere gevaarlijke bezoeker in de vijver is de geelgerande waterkever en hun
nakomelingen. Ook zij kunnen complete stukken uit de koi happen, waardoor vaak
bacteriële infecties ontstaan. De waterkever spuit een soort gif in de vis die
het weefsel oplost. De koi kunnen hier aan dood gaan. Een doeltreffende
oplossing ter voorkoming van deze kevers is het plaatsen van bijvoorbeeld een
zonnebaars in de vijver. Deze zal de geelgerande waterkever vernietigen. Houdt
wel rekening met eventuele jonge koi in het water. Ook zij kunnen nl. ten prooi
vallen aan de baars.
Zuigwormen Zuigvormen zijn doorzichtig en kunnen net met het blote oog gezien worden. Er
zijn twee soorten, één die vooral op de kieuwen zit (met twee paar ogen) en één
die vooral op de huid voorkomt. Deze laatste heeft geen ogen. Ze leven van de
slijmlaag en zetten zich vast met een aantal haken. De meeste koi hebben
zuigwormen, maar kunnen het aantal beperken door ze eraf te vegen of snel water
door de kieuwen naar buiten te pompen. Wanneer koi dit doen lijkt het alsof ze
gapen. Koi die ziek of zwak zijn hebben meer last van deze zuigwormen, waardoor
er grote aantallen kunnen voorkomen op de vis. Vooral in de lente is dit het
geval omdat de koi dan minder actief zijn dan de zuigwormen. Het is niet bekend
of ze ook virussen of ziekteverwekkers kunnen overbrengen.
Parasitaire wormenTOP
▲ Er zijn drie types, nl. de lintwormen, platwormen en de spoelwormen. Ze leven in
het spijsverteringskanaal van de vis, maar komen slechts zelden voor. Koi die
hier last van hebben zijn mager en lusteloos, maar zonder uiterlijke kenmerken.
Gewoonlijk gaan de wormen vanzelf dood.
Bloedzuigers Deze zijn vrij slank en kunnen ongeveer 5 cm lang worden, met uitsteeksels aan
de rand en vaalgele kringen die regelmatig over het lichaam zijn verspreid. Ze
bewegen zich spiraalsgewijs. Eenmaal op de koi dringen ze door de huid en voeden
zich met bloed. Van een enkele bloedzuiger heeft een koi niet zoveel last, maar
bij grotere hoeveelheden kunnen bloedarmoede en infecties ontstaan. Tevens
kunnen de bloedzuigers parasitaire protozoa en infecties overdragen.
De eitjes van de bloedzuigers op de koi zitten in een leerachtige cocon, waar
alleen gebluste kalk schade aan kan richten. De eitjes en volwassen bloedzuigers
zullen dit niet overleven. Haal uiteraard wel eerst de koi uit de vijver en
verwijder zichtbare bloedzuigers van de vissen. Maak de vijver daarna goed
schoon en schaf ook nieuwe planten aan. Bloedzuigers worden voornamelijk
overgebracht door vissen of planten uit het wild.
Schimmelziekten De meeste schimmels bestaan uit lange vertakt draden die door elkaar heen lopen
en een gevlochten structuur vormen. Ze voeden zich met organische bronnen uit
dieren, planten of zelfs levende wezens. Dode vissen vormen een ideale
voedingsbron voor schimmels. Haal daarom zo snel mogelijk dode vissen uit het
water. Dit geldt ook voor besmette eitjes. Kenmerken van de schimmels zijn de
grijze wolachtige vlekken. De volgende twee schimmels zijn de bekendste: Saprolegnia Branchiomyces
Virusziekten Virussen kunnen alles besmeten behalve andere virussen. Ze bestaan voornamelijk
uit een eiwitlaag met een kern van genetisch materiaal. De cyclus is vrij
eenvoudig. Het virus injecteert genetisch materiaal bij zijn gastheer. Een
probleem bij virussen is dat het veranderlijk is, zodat andere vormen van het
virus kan ontstaan. De meeste virussen kunnen wel voorkomen worden maar niet
genezen. Hier volgen twee virussen:
Karperpokken Hierbij worden dikke wasachtige brokken gevormd, meestal op de vinnen, maar ook
op het lichaam. Koi zullen er niet aan dood gaan, maar het virus kan wel voor
serieuze vervormingen zorgen. Het virus kan van vis op vis over gaan. Ook dit
virus is voornamelijk aktief in de lente.
Karperviraemia Dit is ook een voorjaarsziekte. Gevolgen kunnen zijn een gezwollen lichaam,
bleke kieuwen en soms onderhuidse bloedingen op het lichaam en rond de anus. Het
lichaam vult zich met een heldere of bruine vloeistof. Ook zijn de bloedvaten
rond de zwemblaas vaak gesprongen en de lever en milt vergroot.
Het treft vooral de jonge koi en zij zullen dit dan ook meestal niet overleven.
Overleven zij dit wel, dan zijn zij immuun geworden, maar wel mogelijke drager
geworden van dit virus. Er bestaat geen geneesmiddel tegen dit virus.
Bacterieziekten De meeste bacteriën zijn niet schadelijk. Van de schadelijke bacteriën zijn er
twee soorten; bacteriën die zonder zuurstof kunnen en bacteriën die juist wel
zuurstof nodig hebben om te kunnen overleven. Beide vermenigvuldigen zich door
zich eenvoudigweg te splitsen. Dit kan soms elke 15 tot 30 minuten gebeuren.
Hieronder staan een aantal belangrijke bacterie-soorten.
VistuberculoseTOP▲ Als gevolg van deze ziekte kunnen de vissen dun worden met een holle buik. Hun
ogen gaan uitpuilen en de huid raakt ontstoken. Ook open wonden kunnen op het
lichaam ontstaan. Mocht u een koi hebben met deze symptomen, dan is het raadzaam
deze onmiddellijk te vangen en af te maken. Besmetting gebeurt o.a. door besmet
voer en afval. Meestal is behandeling van de ziekte niet succesvol.
Vinrot, zweren en bloedvergiftiging De ziektes zijn vooral aktief rond de watertemperatuur van 10 graden Celsius. Ze
veroorzaken vaak infecties bij verzwakte vissen. De kan dus ook bij een slechte
waterkwaliteit. De ziekte begint meestal met een verwonding. Genezing is niet
altijd succesvol.
Vaak worden de zweren als gevolg van bacteriële infecties 'gatenziekte' genoemd.
Dit heeft uiteraard gevolgen voor de osmoseregeling bij de koi. De hoeveelheid
water die het lichaam inkomt moet gelijk zijn aan de hoeveelheid die via de
nieren als urine wordt uitgescheiden. Bij een verwonding wordt dit evenwicht
verstoord doordat er teveel water het lichaam binnen kan komen door de wond.
Hierdoor
worden de nieren te zwaar belast. Gevolg: eventuele nierstoringen. Toevoeging
van zout aan het water is hierbij een oplossing. Gebruik max. 3 gr/liter. Zorg
er wel voor dat het zout Jodiumvrij is. Het zout zorgt voor versnelling van de
genezing. Ook gestreste koi hebben hier baat bij. Elke visliefhebber moet een
flinke partij Jodiumvrij zout op voorraad moeten hebben. Zorg er wel voor dat
het zout niet rechtstreeks op de vis komt, dit kan nl. zoutblaren veroorzaken.
Eerst verdunnen dus.
Bekschimmel Dit komt meestal voor bij slechte leefomstandigheden voor de koi of door stress.
Kenmerken zijn witte mosachtige plekjes rond de mond die zich later uitbreiden
richting lichaam en vinnen. Vaak gaan deze plekken zweren en zullen de vissen
dunner worden. De genezing kan geschieden door een behandeling met bactericiden.
Bacteriële kieuwziekten Dit heeft meestal als gevolg dat de kieuwplaatjes aan elkaar vastzitten of zijn
vastgekoekt. Als het ernstiger is verteren de plaatjes en blijft slechts het
kraakbeengedeelte over. Deze kieuwziekten zijn moeilijk te behandelen. Zou men
er op tijd bij zijn, dan is genezing nog wel mogelijk. Meestal komt het er op
neer dat de koi het niet overleefd.
Buikwaterzucht De symptomen zijn uitpuilende ogen en uistaande schubben waardoor het patroon op
die van een denneappel lijkt. De oorzaak kan o.a. niet goed functionerende
nieren zijn of congestie van het hart. Ook een bacteriële infectie kan de
oorzaak zijn.
Deze ziekte is besmettelijk voor andere vissen. De zieke vis moet behandeld
worden met antibiotica.
Slaapziekte/Trypanosoma Trypanosoma is
een protozo of eencellig oerdier, en beweegt meestal. Trypanosoma valt in de categorie Flagellaten. Een
flagellaat is een zweepdiertje, meestal kommavormig met één of meerdere
flagellen voor voortbeweging. Trypanosoma is een inwendige bloedparasiet.
Cyclus, Trypanosoma kan zich alleen vermenigvuldigen in bloedzuigers. In
bloedzuigers is de parasiet echter niet pathogeen. Dit wordt hij pas in de
tweede gastheer (koi). Ontstaan, Infectie door besmette bloedzuigers.
Preventie, in Quarantaine plaatsen , vermijden van bloedzuigers. Symptomen, bij
massale infectie, Apathisch gedrag, lusteloosheid, totale uitputting. Vissen
lijken te slapen. Meestal blijft de schade beperkt doordat de parasiet bij
koudbloedigen niet extreem pathogeen is. Bij-effecten: Geen. Herkenning, door
microscopisch onderoek van een druppel bloed. Trypanosoma heeft slechts één
flagel (zweepdraad). Niet te verwarren met de veel agressievere Cryptobia (bloedflaggelaat
deze heeft twee zweepdraden)..
Deze
aandoening kan alleen via bloedzuiger van de ene koi op andere koi overgebracht
worden
Welke ziekteverschijnselen? De ziekte uit zich door meestal grote kieuwveranderingen: extreme
kieuwontsteking, waarbij de kieuwen vlekkerig, slijmerig worden en bleek, soms
ingevallen ogen, soms bleke herpesachtige ringen op de huid (zie foto), een ruwe
huid, overmatige slijm productie op de huid en kieuwen, verlies van de
slijmhuid, oppervlakkige of diepere huidwondjes, ongecoördineerd zwemgedrag,
grotere reactie op stress, verlies van. eetlust, en aan het oppervlak lucht
happen.
Inwendig zijn vaak geen symptomen te vinden. De sterfte kan acuut zijn of enkele
dagen in beslag nemen. De ziekte treedt voornamelijk op bij temperaturen tussen
de 18º-29º C, met een optimum van 23º C.
De sterfte kan oplopen tot 100%.
Hoe wordt de diagnose gesteld? Als de bovenvermelde verschijnselen te zien zijn kan de ziekte al sterk
vermoed worden. Er is een gevoelige cellijn van Koivinnen (KF-1) ontwikkeld,
waar het virus traag op groeit. Soms duurt het wel 5 weken, voor daar groei op
ontstaat uit een suspensie van een zieke kieuw van een koi. Vandaar dat men een
sneltest (Polymerase Chain Reaction = PCR) voor dit virus heeft ontwikkeld, die
parallel aan virusisolatie van cellen kan worden gedaan. Zo’n test kan binnen 2
dagen uitsluitsel over de verdenking geven. Histopathologie ondersteunt deze PCR:
insluitlichaampjes zijn te vinden in het kieuwweefsel, typisch voor deze
virusinfectie. Er was bijna sprake van, dat het virus op de meldplichtige lijst
van de EU zou komen, maar het is al te veel verspreid en de diagnostiek is te
lastig voor veel labs, zodat je de uitbraken niet goed kunt traceren. De
verspreiding van het virus in Europa kan dus wel veel groter zijn dan we tot nu
toe weten.
Overdracht van de infectie en preventie. Tot nu toe is alleen horizontale transmissie bekend, dat wil zeggen,
ziekte-overdracht via water, vis, vissenslijm, netten, emmers, etc. van de ene
naar de andere vis. Er is al bewezen, dat overlevende vis van een uitbraak het
virus wel meer dan 2 jaar bij zich kan dragen zonder ziekteverschijnselen. Er
worden door verschillende onderzoeksgroepen nu proeven gedaan, om de overdracht
van het virus te testen, ook met andere karperachtigen als een soort vector. ln
Israël gebruikt men een immunisatieschema, om de jonge koi weerstand te laten
opbouwen tegen KHV. Het principe daarvan is blootstelling van jonge koi aan het
virus, waarna de temperatuur wekenlang sterk omhoog (boven de 30° C ) en weer
omlaag wordt gebracht, zodat de dieren niet ziek worden en wel weerstand
opbouwen. Men beweert, dat de overlevende vissen (bijna alle) van deze methode
niet langer het virus bij zich dragen. Hierover zijn de meningen verdeeld. De
vis wordt vervolgens naar o.a. Nederland geëxporteerd. Japan is zeer bang voor
het virus. Er wordt onderzoek gedaan naar een vaccin, wat er nog niet is.
Is er een therapie? Er zijn geen chemische middelen tegen visvirussen bekend. De ziekte staat dus
nog niet op meldplichtige lijsten binnen de EU-regelgeving, maar er is kans, dat
dat verandert. De ziekte kan soms geremd worden door hoge temperaturen, boven de
30°C. Ook worden zoutbaden genoemd, maar deze kunnen nooit het virus doen
verdwijnen. Om het virus kwijt te raken is afmaken van de hele partij vis met
daarna desinfectie van de vijver en/of het systeem de enige echt betrouwbare
methode tot nu toe.
Bacteriën en antibioticaTOP
▲ Antibiotica is een krachtig middel bij
ziektes en moet eigenlijk alleen in overleg met een dierenarts gebruikt worden
die veel ervaring heeft met aandoeningen bij vissen. Het gevaar bestaat dat
wanneer antibiotica wordt toegepast in de vijver, de 'goede' bacteriën hun
immuniteit overdragen aan de slechte bacteriën, waardoor de antibiotica
Aandoeningen die verband houden met het milieu
Het is vanzelfsprekend dat de waterkwaliteit van invloed is op de algehele
gesteldheid van de koi. Het is dan ook belangrijk dit zoveel mogelijk in
evenwicht te houden. Hieronder zullen we de punten bespreken die invloed hebben
op de waterkwaliteit.
Het is vanzelfsprekend dat de waterkwaliteit van invloed is op de algehele
gesteldheid van de koi. Het is dan ook belangrijk dit zoveel mogelijk in
evenwicht te houden. Hieronder zullen we de punten bespreken die invloed hebben
op de waterkwaliteit.
TemperatuurTOP
▲ Een belangrijk punt is het verband tussen de watertemperatuur en het
zuurstofgehalte. De temperatuur is tevens van invloed op de aktiviteit van
parasieten, op het paaien en op de weerstand van de koi. Vooral in de herfst
zijn de parasieten zeer aktief terwijl juist dan de koi in rust is en dus minder
weerstand heeft. Het paaien van de koi gebeurd pas wanneer de watertemperatuur
20 graden is. Deze temperatuur zorgt er ook voor dat de eitjes gerijpt worden.
Plotselinge temperatuurswisselingen kunnen bij jonge koi vergroeiingen
veroorzaken aan het geraamte en ruggegraat.
Onder de 12 graden produceren de koi geen antilichamen. Bij deze temperatuur
zijn echter de virussen wel aktief. Ook de wisseling van temperatuur moet
geleidelijk gaan. In het algemeen wisselt de watertemperatuur minder snel dan de
buitenluchttemperatuur. Daarom mag de vijver ook nooit te klein worden gemaakt.
Hoe kleiner de vijver en dus de inhoud, hoe groter de temepartuurswisselingen en
dus hoe sneller de groei van virussen en bacteriën.
PH-waarde Een ideale pH-waarde ligt tussen de 7 en 8. Water met een hoge pH-waarde wordt
alkalisch genoemd en kan mogelijk stress veroorzaken bij de koi. Indien koi al
langer in de vijver zitten zullen ze hier wel aan gewend raken en er geen last
meer van hebben. Controleer regelmatig de pH-waarde in de vijver. Doe dit wel 's
morgens, want de pH-waarde is dan het laagst. Meet ook op verschillende dieptes.
Indien de pH-waarde gedurende langere tijd hoog is, zult u dit moeten verlagen
met bijvoorbeeld turfkorrels. Deze zijn verkrijgbaar bij de vijverspeciaalzaken.
Probeer chemische middelen te vermijden. Onthou wel dat een waardeverhoging van
1 een verdubbeling is van de zuurgraad. Dus pH 6 is 2x zo zuur als pH 7.
ZuurstofgehalteTOP
▲ Ook dit is van groot belang. Bij een tekort aan zuurstof zullen de koi naar
lucht gaan happen en er lusteloos bij hangen. De grootste koi hebben er het
meeste last van, omdat die simpelweg meer zuurstof nodig hebben. Zorg voor
voldoende zuurstof d.m.v. bijvoorbeeld een waterval of forntein. Beter nog is
een venturi. Bij het gebruik van een fontein zijn de koi wel minder goed te
zien. "Overdaad schaadt" is hier wel van toepassing omdat de vissen anders last
kunnen krijgen van gasblaasjesziekte. Dit is herkenbaar aan kleine gasbelletjes
op de huid en vinnen. Hierdoor kunnen ook gasbelletjes in het bloed ontstaan
waardoor de koi kunnen overlijden.
Ammoniak en nitriet De belans tussen ammoniak en nitriet worden zoveel mogelijk gelijk blijven. Door
een grote schoonmaak van de vijver kunnen de nitrificerende bacteriën in het
filter dood gaan, waardoor de ammoniak (die door de vissen worden afgescheiden
door voornamelijk de kieuwen) niet wordt afgebroken tot nitrieten. Hierdoor
worden de nitrieten weer niet afgebroken tot nitraten. Dit kan enorme gevolgen
hebben voor de koi. De kieuwen kunnen ontstoken raken, waardoor deze niet goed
meer functioneren. Het bloed neemt minder zuurstof op, de sluimcellen op de huid
en in de darm worden vernietigd, en er kunnen inwendige en uitwendige bloedingen
ontstaan. Ook kunnen zelfs de nieren, milt en lever beschadigd raken.
Chloor Een teveel aan chloor en chloramiden in water kan leiden tot ademnood, omdat het
chloor de kieuwmembranen aantast. Een hoeveelheid van 0,2-0,3 mg/l is meestal
dodelijk. Een honderdste hoeveelheid daarvan kan al tot
vergiftigingsverschijnselen leiden. U mag daarom ook nooit koi in een vijver
plaatsen met vers leidingwater. Binnen enkele dagen is dit chloor verdwenen uit
het water. Tijdens het bijvullen van de vijver kunt u het beste het water
vernevelen met een tuinslang.
AlgenTOP
▲ De meeste vijverbezitters hebben hier al eens mee te maken gehad, "groene soep",
veroorzaakt door microscopisch kleine algen. Op zich is dit niet negatief voor
de koi, maar wel de pH-wisselingen die hierdoor veroorzaakt kunnen worden. Omdat
veel algen veel zuurstof gebruiken kan dit leiden tot een tekort aan zuurstof in
het water. Hou dit dan ook regelmatig in de gaten.
Vervuilende stoffen Wat vooral voor vervuiling kan zorgen is tuinafval zoals zand, bladeren, bloemen
en gras. Ook andere zaken kunnen in uw vijver vallen of waaien. Zorg er voor dat
u regelmatig uw vijver schoonmaakt met een schepnet. Dit voorkomt een hoop
problemen. Hierdoor raakt het filter ook minder snel verstopt.
Stress Stress heeft niet alleen invloed op de geest, maar ook zeker op het lichaam.
Veranderingen in het water, watertemperatuur of omgeving, brengen ook
veranderingen teweeg bij de koi. Dit kan ten koste gaan van de reserves van de
vis, waardoor de vis zwakker wordt. Hierdoor is hij niet meer optimaal bestand
tegen aanvallen van bijvoorbeeld infecties. Ook zal de hormoonhuishouding
veranderen. Een ander gevolg van stress kan zijn dat de kleur van de koi
verandert. Het wit kan roze worden. Verwar dit niet met het donkerder worden van
bepaalde koi bij verlaging van de temperatuur. Meestal is het zo dat stress
voorkomen kan worden door de eigenaar. Zorg dus goed voor uw koi.
Voordat u aan de
wondbehandeling begint neem dan eerst de onderstaande handleiding
door
er staan goede tips tussen en u kunt het als checklist gebruiken
Wondverzorging
Ook al zorgen we
100% voor onze koi, een wond kan altijd voorkomen.
Al hoeft het niet door parasieten te zijn, maar doordat de koi zich
verwond heeft aan bijvoorbeeld stenen, vijverranden,
maar ook door een reiger, kat of tijdens het netten.
Een goede wondverzorging zorgt echter voor een minder snelle kans op
secundaire infecties, het is daarom van uiterst belang een wond
direct en goed te verzorgen.
De wonderverzorging kan men in verschillende stappen onder verdelen.
Belangrijk is om
zeker volgende zaken in de thuisapotheek te voorzien:
- wattenstaafjes
- wondreiniger
- ontsmetting
- Wondseal (propolis o.a.)
- verdovingsmiddel
- handschoenen
- dikke handdoek (2stuks)
- pincet met stompe punt
- bowl
- bad
- zuurstofpomp met zuurstofsteen
- veel tijd
Stap 1. De
voorbereiding
Als we weten welke wond we gaan verzorgen leggen we bovenstaande
zaken klaar en maken ruimte aan een tafel en dit liefst in de buurt
van de vijver waar men niet gestoord kan worden.
Leg een natte (in vijverwater gedrenkte) handdoek op de tafel.
Plaats hier omheen de producten die u nodig hebt.
Is dit allemaal in orde kan men indien nodig een bad klaarmaken met
verdovingsmiddel.
Dus samengevat hebben we bij de vijver een tafel met een natte
handdoek, een bowl waar de zieke vis in kan met de zuurstofbol en de
wondverzorgingsproducten op de tafel binnen handbereik.
Op de tafel zetten we ook het verdovingsbad klaar.
Stap 2. Netten /
verdoven
Nu netten we de koi en plaatsen hem in de bowl.
Dit geeft ons de mogelijkheid om de koi nogmaals te bekijken en de
situatie in te schatten.
Ondertussen doen we onze handschoenen aan en plaatsen de koi in het
verdovingsbad. De koi is klaar om te behandelen als hij op zijn rug
draait, maar zijn hart uiteraard nog wel klopt. Men kan dit ook het
beste testen door de koi even uit het bad te tillen. Als hij geen
aanstalten meer maakt om tegen te werken is hij klaar om te
behandelen.
Stap 3. Verzorgen
Nu de koi verdooft is plaatsen we hem op de handdoek en leggen een
andere natte doek over zijn ogen.
Hierna nemen we de watten staafjes en het reinigingsmiddel.
Belangrijk is om bij de reiniging niet te zacht te werk te gaan en
alle vuil te verwijderen evenals de loszittende schubben.
Na deze degelijke reiniging gebruiken we desinfectiemiddel om de
wond zuiver en gedesinfecteerd te maken waarna we een watervaste
wondseal aanbrengen zodat het product op de wond blijft.
Stap 4. Naverzorging
Nu de koi zijn wond behandeld is en de seal droog, gaan we de koi
bij laten komen in de bowl door hem recht in de bowl te houden bij
de zuurstofbron en eventueel een voor- achter beweging te maken
waardoor we de kieuwen spoelen en extra zuurstof brengen waardoor
het verdovingsmiddel sneller kan verdwijnen, er zijn ook mensen die
een koi een val van een meter laten maken in de vijver, let wel met
de kop naar beneden.
Ook kan men eventueel overwegen om een vinger in de mond te steken
van de koi om een betere waterdoorstroming en dus spoeling te
veroorzaken om hem sneller bij te laten komen.
Is de koi volledig bijgekomen, dan plaatsen we hem terug in de
vijver, en houden we de koi goed in de gaten tot de koi weer stabiel
is.
Medisch onderzoek Japanse Koi
Vis lijkt mij een
beni kumonryu
en dan met yoroi schubstijl
Zo te zien op de echo heeft de
vis een zwemblaasontsteking. Dat grijzige in het beeld is ontstekingsvocht.
De zwemblaas
behoort er zwart uit te zien op de scan, zoals aan de bovenkant van de
dwarsdoorsnede van de vis te zien is.
Het vocht kan er dus ook
niet zomaar uit. Dit kun je heel mooi zien op de lengtedoorsnede van
de vis op 4: 54
Op 2: 35 zie je een doorsnede in de breedte. Bovenin is de zwemblaas mooi
zwart en hol,
Waar
het grijze begint van boven naar beneden is volgens mij allemaal
ontstekingsvocht
Daarna halen ze met zo`n echo apparaat en met een naald het ontstekingsvocht
eruit.